Legionella in huis: hoe grootis het risico en wat doe jeeraan?

Legionella is een bacterie die kan groeien in lauw, stilstaand water. In een gewoon huis is het risico klein, maar met een paar gewoontes maak je het nog kleiner.

Legionella klinkt eng, en dat is niet zonder reden: de bacterie kan een ernstige longontsteking veroorzaken, de veteranenziekte. Toch hoef je in een gewoon huis niet ongerust te zijn. Het risico is klein, zeker als je een paar eenvoudige gewoontes aanhoudt. In dit artikel lees je hoe legionella zich verspreidt, waar het risico zit en wat je zelf kunt doen.

Wat is legionella?

Legionella is een bacterie die van nature in kleine hoeveelheden in water voorkomt. Het wordt pas een probleem als de bacterie zich sterk kan vermenigvuldigen. Dat gebeurt vooral in water met een temperatuur tussen ongeveer 25 en 50 graden dat lang stilstaat.

Hoe raak je besmet?

Je wordt niet ziek van het drinken van water met legionella. Besmetting gaat via het inademen van kleine waterdruppeltjes, zoals de nevel bij het douchen. Niet iedereen die de bacterie inademt, wordt ziek. Ouderen, rokers en mensen met een verminderde weerstand lopen meer risico.

Legionella houdt van lauw, stilstaand water. Warm en stromend water is de beste bescherming.

Waar zit het risico in huis?

• Leidingen die lang niet gebruikt worden: bijvoorbeeld een logeerkamer met douche, een buitenkraan of een kraan in de garage.
• Lauw water: een boiler die op een te lage temperatuur staat, of leidingen die door een warme ruimte lopen.
• Dode leidingen: stukken leiding die na een verbouwing doodlopen en waar het water stilstaat.
• Na een vakantie: als het water een paar weken stil heeft gestaan.

Wat kun je zelf doen?

• Na een vakantie: laat eerst de douche en kranen een paar minuten heet doorlopen. Houd de douchekop omlaag, verlaat de badkamer en zet het raam open, zodat je de nevel niet inademt.
• Weinig gebruikte kranen: laat ze minstens één keer per week even doorlopen.
• Boiler en warmwatertoestel: laat de temperatuur van een warmwaterboiler niet te laag instellen. Volg het advies van de fabrikant of je installateur.
• Dode leidingen: laat ongebruikte leidingen bij een verbouwing weghalen.
• Tuinslang: laat de slang na een warme dag eerst even doorlopen voordat je gaat sproeien of kinderen ermee laat spelen.

Warmtepomp of zonneboiler?

Bij een warmtepomp of zonneboiler wordt het water soms op een lagere temperatuur bewaard. Veel systemen hebben daarom een legionellaprogramma dat het water regelmatig extra verwarmt. Vraag je installateur of dat bij jouw systeem is ingesteld.

Klachten?

De veteranenziekte begint vaak met griepachtige klachten, zoals koorts, hoofdpijn en spierpijn, gevolgd door hoesten en kortademigheid. Heb je deze klachten en denk je dat je met legionella in aanraking bent geweest, neem dan contact op met je huisarts.

Kraanwater zelf is veilig

Het drinkwater dat het drinkwaterbedrijf levert, wordt streng gecontroleerd. Legionella ontstaat pas als water in huis lang stilstaat of lauw blijft. Lees meer in is kraanwater veilig.

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn leidingen laten testen?

In een gewone woning is dat meestal niet nodig. Voor bijvoorbeeld vakantiewoningen en bedrijven gelden wel regels.

Helpt een waterfilter tegen legionella?

Een gewoon filter niet. Regelmatig doorspoelen en warm water op temperatuur houden werken beter.

Bronnen

Informatie van het RIVM en de Rijksoverheid over legionella.